'Waarheid?' vroeg Pilatus. 'Wat is waarheid?' (Joh. 18:38)
Jezus is de Weg de Waarheid en het Leven.
Zoeken in deze blog
Historicus van het jaar: Lucas of Tacitus?
Lucas of Tacitus?
Waar denk je aan bij grote historici uit de oudheid. Herodotus, natuurlijk, maar ook Tacitus en Thucydides.
Historici zijn blij met hun scherpe observaties die ons een venster bieden op het verleden. Maar wat als we naast deze klassieke stemmen ook een evangelieschrijver plaatsen: Lukas? Zou hij, als we hem eerlijk beoordelen, niet ook in aanmerking komen voor de titel “Historicus van het jaar”?
Tacitus
Tacitus, een senator en historicus uit de eerste eeuw, staat bekend om zijn Annales en Historiae. Hij beschrijft de keizers van Rome met een mengeling van bewondering en cynisme. Zijn werk is een goudmijn voor wie de politieke intriges van het Romeinse rijk wil begrijpen. Tacitus noemt zelfs Christus en de vroege christenen in een passage over Nero, een verwijzing die de historische aanwezigheid van Jezus bevestigt buiten de Bijbel.
Maar Tacitus schrijft vanuit een bepaalde afstand. Hij observeert, analyseert en bekritiseert, vaak met een scherp oordeel. Tacitus focust meer op politieke interpretatie en moraal, en minder op geografische precisie. Zijn beschrijvingen zijn vaak gekleurd door zijn afkeer van keizerlijke corruptie en zijn republikeinse sympathieën. Het is geen objectieve vastlegging van gebeurtenissen. Daar is niets mis mee, zolang het maar helder is voor de lezer.
Is er bewijs voor de opstanding?
Lucas
Lukas presenteert zichzelf als een onderzoeker. In de opening van zijn evangelie (Lukas 1:1–4) schrijft hij dat hij alles “nauwkeurig van meet af aan” heeft onderzocht, gebaseerd op ooggetuigenverslagen. Hij wil niet alleen een verhaal vertellen, maar een betrouwbaar verslag geven. En dat doet hij met opmerkelijke precisie. Wanneer Lukas namen noemt – keizer Augustus, gouverneur Quirinius, of geografische details geeft, blijken die keer op keer te kloppen met wat archeologen en historici later bevestigen. Denk aan inscripties die Quirinius’ rol in Syrië bevestigen, of vondsten die de culturele gebruiken uit Lukas’ tijd illustreren.
Veel van Lukas’ beschrijvingen zijn archeologisch bevestigd, zoals de structuur van steden, titels van ambtenaren, en culturele gebruiken in Judea en het Romeinse Rijk. Lukas gebruikt correcte titels voor lokale en Romeinse ambtenaren. Bijvoorbeeld:
In Handelingen 13:7 noemt hij Sergius Paulus als “proconsul” van Cyprus: een titel die archeologisch bevestigd is via inscripties.
In Handelingen 18:12 noemt hij Gallio als “proconsul van Achaia”: bevestigd door de Delphi-inscriptie, die Gallio’s ambtstermijn dateert rond 51 n.Chr.
Voor Pilatus, de man die zijn handen in onschuld waste, gebruikte Tacitus de titel Procurator. Lucas noemde Pilatus echter prefect van Judea. 'Zie je', zeiden velen: 'Lucas weet niet waar hij het over heeft.'
Wie had kunnen vermoeden, behalve de christenen die Lucas vertrouwen, dat Lucas het bij het rechte eind had, mar pas na de vondst van de Pilatus-steen in Caesarea. Op die steen wordt Pilatus aangeduid met de titel prefect van Judea (Latijn: praefectus Iudaeae).
Namen, wat vertellen die?
U denkt er misschien niet zo bij na, maar populariteit van namen veranderen. Nu is dat zo, maar vroeger ook. En ja, ook dat is object van onderzoek. En, wat blijkt, ook daarin is Lucas bij de tijd. De namen die hij gebruikt kloppen precies bij de namen die toen populair waren. Logisch, hij wil een geschiedenis vertellen op basis van ooggetuigen. Ooggetuigen waarvan nog veel in leven zijn op het moment dat hij schrijft. Zelfs de bijnamen en andere aanduidingen die hij schrijft om duidelijkheid te verschaffen, geven kleur aan het verhaal en verhogen de betrouwbaarheid. Denk aan toevoegingen als “Simon Petrus”, “Maria van Magdala”. Het past bij de cultuur en bij de tijd. Ook namen met Aramese elementen zoals “Bar” (zoon van), passend bij de regio.
Conclusie
Tacitus geeft ons een inkijk in de macht en intriges van Rome. Lukas opent een venster naar het leven van Jezus en de vroege kerk, ingebed in dezelfde historische wereld.
Geografie, titels, namen (maar ook beschrijvingen van de vaarroutes, fauna en flora; in dit blog niet opgenomen) die Lucas aanhaalt zijn kloppend en verifieerbaar. Beiden zijn waardevol, maar Lukas’ werk is van een ander niveau; hij schrijft met precisie en overtuiging.
Bedenk hierbij dat hij geen christen was. Het idee van een lijdende Messias van een Goddelijk mens op aarde paste niet bij zijn religieuze overtuigingen. Hij werd christen nadat hij zorgvuldig de overleveringen op een rijtje had gezet. De wonderen die hij mocht aanschouwen tijdens zijn reizen met Paulus zullen hier zeker ook aan bijgedragen hebben.
Mede door zijn betrouwbare verslaglegging kunnen we immers getuigen zijn van de meest bijzonder, mooie en liefdevolle gebeurtenis.
Voordat je verder leest, eerst even dit Dit is geen diplomatiek gemompel in een kringgesprek met geurkaarsen en matjes in plaats van stoelen. Dit is een mening. Mijn mening. Misschien wel over jouw geloof of cultuur en de rol die geweld daarin speelt. Let op, een mening, ja, maar wel gebaseerd op feiten, gevolgd door logische beargumentering. En ik neem een standpunt in, zonder te bedekken. Zachte heelmeesters, daar geloof ik niet in. Als dat je triggert, als je liever politiek correct dingen niet benoemt of hoort, je weet waar de exit-knop zit. Tuurlijk, elke cultuur heeft z’n charme. Elke ideologie misschien ook. Maar om met dat argument af te rekenen: “Hitler hield van zijn hond. Moet ik nu zijn misdaden gaan relativeren?” Nee. dat zijn twee verschillende dimensies. Laat me eerst uitleggen waarom ik hier zo fel in ben. Knellend cultuurrelativisme Het idee: een cultuur mag alleen beoordeeld worden op basis van haar eigen normen en waarden. Prima als je archeoloog bent...
Geloof in Jezus! Blind geloof? 'De bijbel is een sprookjesboek.' Er zijn dat mensen die dat beweren. Er is één ding dat ik dan zeker weet. Deze 'kenners' van de Bijbel hebben het niet écht onderzocht. We hebben te maken met een vooroordeel. De bijbel staat vol claims over historische gebeurtenissen en wonderen. De laatste honderd jaar ontdekken historici en archeologen steeds meer bronnenmateriaal en archeologische overblijfselen die de beschreven gebeurtenissen uit de Bijbel ondersteunen en bewijzen. In dit blog ga ik het hebben over de claim dat Jezus heeft bestaan, dat Hij stierf aan het kruis en over het wonder dat Hij op de derde dag weer opstond uit de dood. Heeft Jezus bestaan als historisch persoon? Hier kunnen we kort over zijn. Jezus van Nazareth heeft op aarde rondgewandeld. De historici zijn het daar over eens. Er zijn meer bronnen over Jezus dan van welk persoon dan ook uit de oudheid. De bronnen zijn bovendien veel korter na zijn leven geschreven dan bij...
Mohammed 570 n Chr. Je loopt door de stad en op het plein zie je een kraampje van moslims. Op de zijkant staat met grote letters: Jezus was moslim. Je valt bijna om van verbazing. Wat is dit nu weer? Ik dacht toch echt dat Jezus iets met het christendom te maken had. Historisch materiaal Voor het bestaan van moslims, voor Mohammed (570 n. Chr - 632 n Chr.), bestaat geen enkel historisch bewijs . Jezus leefde voor Mohammed. Jezus was geen moslim. Jezus wordt wel , als Isa, in de koran genoemd. Iets noemen, maakt het nog geen waarheid. Bovendien, de Isa uit de koran vertoont veel opvallende verschillen met de Bijbelse Jezus. Dat is sowieso niet de Jezus die we kennen uit de Bijbel. De koran is dus de enige bron die claimt dat Jezus moslim was. Één bron is geen bron en 6 eeuwen na dato is in tijd te ver om betrouwbaar te zijn. Een flinke hoeveelheid bronnenmateriaal van kort na Jezus' bevestigen dat Hij, Jezus, als mens Joods was en dat hij de Thora (Joodse Bijbel) ...
Reacties
Een reactie posten