Leugen over de Koran

 De koran is vanaf zijn ontstaan onveranderd, zeggen de verkondigers van Islam. Naoufel, Youtuber, zegt zelfs dat er een keten is van elke moslimjongen die vandaag de dag de koran kan citeren, helemaal terug naar Jibril; de boodschapper die Mohammed instrueerde. Laten we kijken wat de bronnen van de Islam zelf daarover zeggen. Let op; in dit blog worden alleen islambronnen gebruikt. Ben je Moslim: je eigen teksten die je of niet kent of liever niet openbaar maakt. Daar gaan we.

Rechtstreeks uit de hemel

Er zijn religieuze boeken die zich presenteren alsof ze altijd al in perfecte staat hebben bestaan, alsof ze rechtstreeks uit de hemel zijn gevallen. In dit geval spreken we over de openbaring van Jibril. Van hem komt de Koran. Een tekst die, volgens de islamitische traditie, begon met een man die in een grot zat, een stem hoorde. De man was Mohammed en aangezien Jibril nogal hardhandig zijn zin doordreef, was Mohammed ternauwernood ontsnapt aan de dood na zijn eerste kennismaking met Jibril.

De afdruk van een bijna wurging nog in zijn keel, raakte hij in paniek raakte, rende naar huis en verstopte zich onder een deken bij zijn vrouw.  Hij dacht dat hij misschien gek was geworden¹. Het is niet de meest verheven start voor een wereldreligie, maar ja, we moeten de bronnen serieus nemen. 

Vreemd genoeg gaf Jibril hem het dwingende bevel 'lees'. een opdracht die enigszins ironisch is, aangezien Mohammed niet kon lezen. 

In Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī staat dat hij vreesde dat hij bezeten was, en dat hij soms overwoog zichzelf van een berg te werpen³. Elke christen zal zijn wenkbrauwen optrekken. In onze boeken zien we dat boodschappers van God niet dwingen, geen geweld gebruiken, maar juist geruststellen en bemoedigen. Dat Mohammed vreesde bezeten te zijn, dat snappen we. Zijn ontmoeting lijkt meer op een aanvaring met de tegenstander van God. 

Dat laatste is een interpretatie. We gaan weer verder met de boeken van de Islam. 

Korte video met wat Koranteksten die elkaar tegenspreken.

Onveranderlijke teksten

Toen de openbaringen eenmaal begonnen te komen, gebeurde dat in fragmenten, verspreid over ruim twee decennia (612-632 nChr.). De woorden werden uit het hoofd geleerd door metgezellen van Mohammed en opgeschreven op alles wat niet snel wegrolde: palmbladeren, schouderbladen van dieren, stukjes leer, stenen, en vermoedelijk ook op materialen die moderne archivarissen nachtmerries zouden bezorgen⁴. Het idee dat de Koran vanaf het begin één uniforme tekst was, is een later verzinsel en niet terug te voeren op de bronnen die moslims zien als betrouwbaar; in werkelijkheid circuleerden er verschillende recitatiestijlen en schriftelijke fragmenten. Afhankelijk van wie je vroeg, kreeg je een weergave van een 'geopenbaarde' tekst. 
Werd het beter na Mohammeds dood in 632 nChr? Nee, integendeel. Tijdens de slag bij Yamāma sneuvelden veel van de memorizers (ḥuffāẓ) van de openbaring. Dat leidde tot de begrijpelijke zorg dat de openbaring misschien iets té afhankelijk was van menselijke maat en de nare gewoonte van overlijden. Umar drong er bij Abū Bakr op aan om de openbaringen te verzamelen voordat ze samen met hun dragers het graf in verdwenen⁵. Dat was een slim plan.

Abū Bakr gaf de taak aan Zayd ibn Thābit, die eiste dat elke passage door twee onafhankelijke getuigen bevestigd werd. Het resultaat was een vroege codex die vervolgens bij Abū Bakr, daarna bij Umar, en uiteindelijk bij diens dochter Ḥafṣa werd bewaard. Eind goed al goed. De rechtstreekse lijn gaat dan misschien niet terug tot Mohammed, maar wel bijna. Toch?

Weer niet

Helaas, vroege codex of niet, het gaat weer mis. Toen de islam zich uitbreidde naar Syrië, Irak en verder (lees veroveringsoorlogen), begonnen regionale verschillen in recitatie op te vallen. Soldaten uit Kufa en Basra beschuldigden elkaar ervan de Koran verkeerd te reciteren.
Bij moslims lopen discussie vaak niet via het kruisen van de intellectuele degens, maar het kruisen van de werkelijke degens of andere wapens die maar voorhanden zijn. Domweg hard ingrijpen met geweld, dus, om tot een eenduidig standpunt te komen. Ook hier. Waarheid is immers minder belangrijk dan overmacht.
De derde kalief,  Uthmān, besloot dat uniformiteit wel wat vuur kon gebruiken. Hij liet een commissie onder leiding van dezelfde Zayd ibn Thābit een standaardversie maken en stuurde kopieën naar de grote steden. Andere versies werden verbrand. Dat maakte de eerste verbranding van de Koran een intern islamitisch onderonsje⁶. 

Oke, we zien geen rechtstreekse traditie tot Jibril, maar dan toch wel tot Uthmān? 

Helaas, nog steeds niet

Nee, er bleven er alternatieve tradities bestaan. De codex van Ibn Masʿūd had een andere volgorde en miste volgens sommige overleveringen drie soera’s. Ubayy ibn Kaʿb had juist weer extra gebeden in zijn codex. Het is om gek van te worden. Nog meer verbranden, dan, of zijn er nog andere mogelijkheden. Hebben we niet ergens een geit met honger?

De geit met honger

In een overlevering uit Ibn Mājah wordt verteld dat na Mohammeds dood een geit een vel opat waarop verzen stonden over steniging en borstvoeding voor volwassenen⁷. Het is een bewijs dat de tekstgeschiedenis minder hemels geordend was dan men nu beweert. Voor de geit was het vermoedelijk gewoon een dag met extra lunch. Los van de geit; nu is er toch wel één versie, inmiddels, toch, van de Koran?

Het gaat niet lukken

Nee, vandaag de dag zijn er verschillende versies van de Koran. Daar valt ook een blog over te schrijven, maar hier slechts een overzicht.

Er zijn canonieke recitatiestijlen die verschillen in uitspraak, ritme en soms woordkeuze. De twee meest gebruikte zijn: Ḥafṣ ʿan ʿĀṣim en Warsh ʿan Nāfi'.  

 Daarnaast bestaan er nog acht andere canonieke stijlen, elk met hun eigen keten van overlevering. Ze verschillen in detail.

 Verder zijn er fragmenten van pre‑Uthmānische codices, zoals de Codex van Ṣanʿāʾ, die varianten bevat die niet overeenkomen met de standaardtekst. 

Tijd voor paniek

Met andere woorden: de Koran is vandaag uniformer dan ooit, maar toch niet helemaal. Is dat erg? Voor mij niet, maar als je iets pretendeert en het is niet waar, dan lieg je. Dat is erg. Vooral als je bewust liegt.

Althans, voor een christen geldt dat. Liegen hoort bij satan, niet bij God. Voor een moslim ligt dat anders. Dan heet het Taquiyya en dan mag het. Daar zou je toch ook eens goed over na moeten denken. 

Noten

1. Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Boek 1, nr. 3.  

2. Ibn Hishām, *Sīra*, hoofdstuk over de eerste openbaring.  

3. Bukhārī, Boek 1, nr. 3 (passage over klifsprongen).  

4. Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Boek 66 (Faḍāʾil al‑Qurʾān).  

5. Bukhārī 4986.  

6. Bukhārī 4987; Ibn Abī Dāwūd, *Kitāb al‑Maṣāḥif*.